Oud nieuws: we kunnen het!

Vandaag in heel veel kranten het goede nieuws dat de luchtverontreiniging zo is afgenomen. Met daaraan gekoppeld het slechte nieuws dat de aarde daardoor sneller opwarmt. Duidelijk een berichtje in de categorie: oud nieuws. En dan vraag ik me af waarom zo’n bericht nu weer gepubliceerd wordt.

Laat ik beginnen bij het begin. Hoe werkt de opwarming van de aarde en wat voor een rol speelt luchtvervuiling daarin?

De zon straalt warmte (en licht) naar het aardoppervlak, deze warmte wordt vervolgens door de (gassen en stoffen in de) atmosfeer en door het aardoppervlak, en alles wat zich daarop bevindt, weerkaatst, waardoor onze leefomgeving wordt opgewarmd tot een aangename temperatuur om in te leven. Goed nieuws.

Nu is het zo dat gassen en stoffen de weerkaatsing van het zonlicht allemaal op een eigen manier beïnvloeden. Zo houden wolken een deel van de inkomende zonnestraling tegen, waardoor een kleiner deel van de warmte het aardoppervlak bereikt. Dit is een oud mechanisme en werkt al vanaf het ontstaan van de aarde regulerend. Als het te warm dreigt te worden zijn er allerlei mechanismes (waaronder algengroei) die het wolkendek regelen en zo de warmte op aarde af laten nemen. Maar ook roet en fijnstof spelen een rol. Roet en fijnstof zorgen er, net als wolken, voor dat niet alle straling het aardoppervlak bereikt en zijn zo dus ook verantwoordelijk voor afkoeling. Vaak wordt geroepen dat er tijdens een vulkaanuitbarsting heel veel roet en fijnstof in de atmosfeer worden gestoten. Dat klopt. Maar wat wij met onze leefwijze aan roet en fijnstof produceren is vele malen groter dan die paar vulkanische uitbarstingen. Bovendien weten we dat roet en fijnstof een negatief effect op onze gezondheid hebben. De toename van patienten met klachten aan de luchtwegen wordt er aan toegeschreven, van astma tot longkanker. Misschien kom je zelf wel eens op het strand. Weet je dat de concentratie fijnstof, als gevolg van schurend zand, tot 1 meter hoogte op het strand vele malen hoger is dan langs de gemiddelde snelweg? En dat terwijl we een dagje strand toch vaak als uitermate gezond zien. Zeelucht, zout water, beweging en ontspanning. En toch kom je vaak met een loopneus van het strand af, zeker als je veel hebt gelegen. Dat komt door het fijnstof. Dat moet je lichaam weer uit.

Genoeg reden dus om zo min mogelijk roet en fijnstof in de lucht te willen hebben.

CO2 heeft weer een eigen effect op de opwarming. Waar roet en fijnstof verantwoordelijk zijn voor afkoeling, zorgt het gas CO2 in de atmosfeer voor een veranderde terugkaatsing van de zonnewarmte, waardoor minder warmte het aardoppervlak verlaat en de aarde zo verder opwarmt dan normaal gesproken het geval zou zijn.

Die twee processen hielden elkaar aardig onder controle. Ja, de temperatuur op aarde is wat gestegen, maar door de filtering van roet en fijnstof is dat beperkt gebleven. Een effect dat al jaren wordt verkondigd. En toch is het vandaag nieuws.

Wat ik het echte nieuws vind is dit: alle maatregelen die in de afgelopen decennia zijn genomen, alle moeite en inspanningen die zijn verricht, het heeft geholpen! We doen het niet voor niets. Denk maar eens na over alle doemscenario’s die we gewoon de wereld uit hebben geholpen.

Gat in de ozonlaag: bijna gedicht. Door uitbanning van drijfgassen.

Zure regen: nog nauwelijks voorkomend. Door betere controle chemicalien.

Verontreinigde grond: nog nauwelijks voorkomend. Door betere controle en naleving.

Verontreinigd water: enorm verbeterd. Door betere wetgeving en controle.

Dit waren duidelijk de laagfruitvoorbeelden.  Grond- en waterverontreiniging is bovendien nogal dicht bij ons bed, waardoor we daar wel graag een succes van wilden maken. Zure regen is al minder lokaal, maar het gat in de ozonlaag is echt van helemaal niemand en tóch is dat ook gelukt. Precies zoals het ons nu lukt om roet- en fijnstof terug te dringen. Dat is echt geweldig nieuws. We konden het gat in de ozonlaag niet aanraken, het was niet van ons, maar de maatregelen waren nog relatief simpel en de alternatieven voorhanden.

We kunnen het!

Het is nu dus tijd voor de volgende stap. We weten al eeuwen dat CO2 verantwoordelijk is voor de opwarming van de aarde. We weten ook dat de industrialisering voor een toenemende CO2-uitstoot zorgt. Het is natuurlijk niet alleen ons probleem, net zoals wij niet alleen de veroorzakers zijn. Maar we weten wel dat als we mondiaal op de juiste manier optreden, de overheid de kaders stelt, we met ons allen bewustzijn creeeren, zodat iedereen onderdeel is van de oplossing, we een probleem de wereld uit kunnen helpen. Hoog tijd dus om nu te beginnen.

Laten we niet langer stilstaan bij de problemen, maar laten we beginnen aan de oplossingen. Dát is het echte nieuws van vandaag!